شناخت مخاطب در سخنرانی ( چگونه مخاطبین خود را بشناسیم و بر آن ها تاثیر بگذاریم؟)

شناخت مخاطب از دغدغه های یک سخنران حرفه ای است. سخنرانان حرفه ای همواره به دنبال تاثیر گذاری حد اکثری هستند.

از طرف دیگر اگرمخاطبین خود را نشناسند شاید اعتباری که در طی جندسال کسب کرده اند به کلی از بین برود.

بنابراین شناخت مخاطب برای یک سخنران حرفه ای بسیار با اهمیت است.

شناخت مخاطب و  نیازهای او

شناخت مخاطب

واقعیت این است که مخاطبین معمولا به دنبال برآورده کردن نیاز های خود هستد .

یک سخنران حرفه ای از این نیازها به عنوان یک اصل اساسی در سخنرانی خود بهره می برد.

ویلیام گلسر درکتاب تئوری انتخاب خود از ۵ نیاز انسان سخن می گوید.

نیاز به تفریح و سرگرمی، نیاز به عشق و احساس تعلق، نیاز به آزادی ، نیاز به بقا و نیاز به قدرت و احساس ارزشمندی.

شما در جایگاه یک سخنران حرفه ای باید نیازهای مخاطبانتان را بشناسید و ببینید در کدام دسته از 

نیاز ها قرار دارند. مثلا کارمندان یک شرکت دولتی که قرار است در جلسه آموزشی فن بیان شرکت کنند

نیاز هایی مانند نیازبه افزایش حقوق و راحت تر انجام دادن کارهای اداری ، روابط بهتر با مدیر  و چگونگی ارتباط با ارباب رجوع را دارند(یعنی درواقع نیاز به قدرت و احساس 

ارزشمندی)

یا افرادی که در یک سمینار موفقیت شرکت می کنند ممکن است چون شناخت درستی از موانع نداشته اند به 

موفقیت نرسیده باشند.

درادامه چند ویژگی از شناخت مخاطبان که می تواند تاثیر زیادی در اراثه یک سخنرانی داشته باشد را بیان می کنم.

 

مخاطبین چه  محدوده سنی دارند؟

شناخت مخاطب

فرض کنید سن مخاطبین خود را نمی دانید  و وارد جلسه ای شده اید که سن اکثر مخاطبین شما 

بین ۲۰ تا ۳۰ سال است . از طرف دیگر ارائه مطلب شما هیجان کمتری دارد. به نظر شما آیا مخاطبین از سخنرانی شما 

تاثیر خواهند گرفت؟یک سخنران باید بداند که ارائه برای  کودکان با  ارائه  برای  جوانان با افراد میانسال 

و همین طور افراد مسن بسیار تفاوت دارد.این تفاوت می  تواند در خود محتوا ، نحوه ارائه مطلب و حتی زمان سخنرانی باشد.

لطفا قبل از هرچیز محدوده  سنی  مخاطبین خود را بشناسید.

چرا نگاهی به این مقاله نمی اندازید:   چگونه فن بیان خوبی داشته باشیم؟(چگونه خوب صحبت کنیم؟)

مخاطبین شما آقا هستند یا خانم؟

اگر روراست باشیم آقایان منطقی تر فکر می کنند  و خانم ها ببیشتر احساسات را درگیر گوش دادن می کنند.

برای خانم ها جزئیات بسیار مهم است ولی برای آقایان نسبت به خانم ها جزئیات کمتر به  چشم می آید.

با این وجود نجوه ارائه برای هر گروه می تواند تفاوت های زیادی داشته باشد

اگر مخاطبین از هر دو جنس باشند باید ببنا بین حرکت کرد. نه می توان 

جزئی تنها حرکت کرد  و نه کلی تنها. باید از ارائه جزئیات لازم استفاده کرد، از قالب احساسی

 بهره برد و در عین حال به شاخه بندی و کلیاتی که می گویید دقت کنید، به منطقی بودنشان فکر کنید و …

همچنین در جلسه ای کم بیشتر آن ها خانم هستند از گفتن شوخی هایی که برای خانم ها زیاد جالب نییست

(مثلا جوک های برتری آقایان بر  خانم ها یا توهین به خانم ها)

مواظب قومیت ها و نژاد ها باشید

از موارد بسیار مهم دیگر شناخت قومیت ها در سخنرانی است. ممکن است مطلبی برای یک قومیت بسیار جالب و خنده دار باشد

اما برای قومیتی دیگر حتی توهین آمیز باشد. بنا براین بهتر است اگر مردم یک شهر را نمی شناسید قبل از سخنرانی از روحیات 

آنان آگاهی یابید و با آنان تعامل کنید.

اما بسیاری از ویژگی های دیگر مخاطبان مانند نگاه سیاسی آن ها،نوع حرف زدن وبیان و نگاه آن ها به موضوع سخنرانی نیاز به توضیح ندارند

و با ارتباط با آن ها می توانید تا حدود زیادی از این موارد آگاهی یابید.

تا این جا مرحله قبل از سخنرانی را طی کردیم. اما را ه های دیگری برای شناخت مخاطبان در سخنرانی نیز وجود دارد.

 

می توانید از پرسش نامه استفاده کنید

شناخت مخاطب

اگر واقعا به مخاطبین تا قبل از سخنرانی دسترسی ندارید می توانید از طریق یک رابط

 و نظر سنجی ازطریق پرسش نامه نسبت به شناخت مخاطب اقدام نمایید.

البته قدرت این نظر سنحی به مراتب از نظر سنجی حضوری کمتر است 

اما لااقل پیش زمینه ای خوب از مخاطبین دارید.

البته باید در نظرداشته باشید که سوالات جامعی را 

از مخاطبین درپرسش نامه بپرسید. مطلب مهم دیگر

 کوتاه بودن سوالات و تعداد سوال های کم است

که تاحد امکان وقت زیادی ازمخاطبین نگیرند.

 

سخنرانی در همان مکان

یکی از کارهایی که به نظرم انجام دادنش مفید است این است که

اگر چند روز  قبل از سخنرانی شما قرار است برای همان افراد سخنرانی دیگری برگزار شود

در آن جلسه شرکت کنید و از مخاطبینتان اطلاعات بگیرید. البته این کار محدودیت هایی هم دارد

ولی می تواند بسیار مفید باشد. به خصوص که مخاطبین ، شما را نشناسند . در این صورت 

می توانیدسوالات بیشتری از آن ها بپرسید. زیرا در صورت شناخت ممکن است فقط 

به ویترین های رفتاری و نیازهایشان توجه و آن را برای شما بازگو کنند.

اگر مخاطبین شما کارکنان یک سازمان باشند شما می توانید با حضور در آن سازمان

و رفتن به چند قسمت مختلف از آن ها اطلاعات بگیرید. 

مصاحبه رایگان

من در برخی از  سخنرانی هایم به مخاطبین چند روز قبل از جلسه،

مشاوره رایگان می دهم. در این جلسه نیز بسیاری از نیاز های مخاطبینم 

را به دست می آورم. البته این کار نیازمند قرار دادن زمانی مشخص 

و اطلاع رسانی مناسب است و ممکنن است در جلسات خیلی بزرگ 

قابل اجرا نباشد.

پرسیدن از مسئول آموزش کارکنان

اگر برای کارکنان یک سازمان سخنرانی می کنید برای شناخت مخاطب می توانید

از مسئول آموزش همان سازمان، اطلاعات مفیدی را در مورد نیازمندی های  آن ها 

دریافت کنید. به خصوص برگزار کنندگان و دست اندرگاران یک سخنرانی می توانند

اطلاعات جالبی را در مورد مخاطبین به شما بدهند.

 

حالا اگر به هر دلیلی نتوانستید قبل از جلسه به شناخت مخاطب برسید باید چگونه عمل کنید؟

 

اولا باید خودتان را جای مخاطبین  قرار دهید . آیا شناخت آن ها  با شناخت شما یکی است؟

در این جا می توانید با پرسیدن  سوال از چند نفر یک دید کلی به دست آورید

این سوالات می توانند به این صورت باشند که 

برای چه به این سخنرانی آمده اید؟ قرار است که چه چیزی را یاد بگیرید؟

چقدر در مور د موضوع می دانید؟ و…

البته اگر سوال های شما باز پاسخ باشند می توانید اطلاعات بیشتری 

نسبت به سوالات بسته پاسخ ( آری – نه) به دست آورید.

امیدوارم تا این جا مطالب خوبی را برای اجرایی کردن اصل 

شناخت مخاطب یاد گرفته باشید.

 

چرا نگاهی به این مقاله نمی اندازید:   چگونه بر استرس هنگام سخنرانی غلبه کنیم؟    

مواظب خستگی مخاطبان در حین جلسه باشید

ما معمولا بیشتراز ۹۰ دقیقه نمی توانیم یک جا بنشینیم و بعد از این مدت مطمئنا یا خوابمان می برد 

 و یا جلسه یکنواختی را خواهیم داشت و یا خسته می شویم. بهتر است در طی این ۹۰ دقیقه با ترفند ها ی مختلف

سبب حرکت و فعالیت مخاطب شویم. مثلا اگر جو علمی و یا رسمی را داریم که فعالیت در آن زیاد جالب نیست

می توانید از تشویق کمک بگیرید. در جمع های غیر رسمی می توانید از روش گروهی کردن افراد، انجام یک فعالیت بدنی 

مانند بلند شدن از جا و انجام یک حرکت ورزشی کوتاه، نظر خواهی از مخاطب و … استفاده کنید. باید ذهن مخاطب را درگیر جلسه کنید.

در غیر این  صورت دچار افت توجه مخاطب می شوید و سخنرانیتان بی اثر خواهد شد.

نمودار توجه مخاطبین

با توجه به این نمودار مخاطبین در ابتدا و انتهای سخنرانی معمولا بیشترین توجه رادارند

اما به آهستگی این توجه در اواسط سخنرانی کم میشود. بنابراین با چاشنی های مختلف باید 

مخاطب را از خستگی و یکنواختی دور کرد.

 

شناخت مخاطبمواظب محیط سخنرانی باشید!

محیط سخنرانی از جمله مواردی است که ممکن است مخاطبین را دچار تغییرات زیادی کند

مثلا اگز شما همه تلاشتان را در شناخت مخاطب و ویژگی های او داشته باشید و روز سخنرانی

با یک سالن با تهویه نا مناسب  رو برو شوید ممکن است مخاطب شما را بسیار کلافه کند و همین امر 

در رفتار او نیز آشکار شود و نهایتا نسبت به صحبت های شما توجه کافی نداشته باشد.

بنابراین لازم است که حتما محبط سخنرانی را در روز های قبل از سخنرانی بررسی کنید.

اگر این مطلب برای شما مفید بود می توانید آِن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

من علی مشایخ مدرس فن بیان و مهارت های ارتباطی قصد دارم در این وبسایت مطالب کاربردی در این حوزه را با شما به اشتراک بگذارم.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *