تئوری انتخاب (خلاصه کتاب مفید و کاربردی تئوری انتخاب)

تئوری انتخاب ( در آمدی بر روانشناسی امید) کتابی بسیار مفید نوشته دکترویلیام گلسر است .

گلسر روان پزشک پیشگام و معاصر ماست که با ارائه تئوری نوین انتخاب در عرصه علوم رفتاری به چرایی و چگونگی انجام رفتار افراد پاسخ داده است.

تئوری انتخاب توضیح می دهد  که موجودات زنده چرا و چگونه رفتار می کنند.

اساس تئوری انتخاب بر این اصل استواراست که تمامی انسان ها  به سبب وجود پنج نیاز ژنتیگ : بقا،احساس تعلق و عشق، آزادی، قدرت و تفریح برانگیخته می شوند

و همواره برای ارضای یکی از این پنج نیاز رفتار میکنند و از این رو تمام رفتار های خود را انتخاب می کنند.

لذا باید در برابر رفتار های خود مسئول و پاسخگو باشند. با هم خلاصه ای از کتاب را می بیینم.

تئوری انتخاب

مترجم این کتاب دکتر علی صاحبی است. ایشان متولد سال ۱۳۴۳ در گرگان هستند.

در سال ۱۳۷۵ در رشته روانشناسی بالینی از دانشگاه نیوساوت ولز در سیدنی موفق به اخذ مدرک دکترا و در سال ۱۳۷۷ موفق به اخذ مدرک فوق دکترای اختلالات وسواس شدند.

ایشان به مدت ۸ سال به عنوان استاد روانشناسی بالینی دردانشگاه فروسی مشهد مشغول فعالیت بودند.

در سال ۲۰۰۶ به جنبش روان شناسی مثبت نگر تئوری انتخاب و موسسه واقعیت درمانی ویلیام گلسر پیوستند

و اکنون به عنوان مربی ارشد و عضو هیئت علمی موسسه قلمداد میشوند.

همچنین در سال ۲۰۰۸ با دریافت مجوز رسمی از دکتر ویلیام گلسر ،

موسسه ویلیام گلسر ایران را بینان گذاری کردند.

از ایشان تا کنون ۲۰جلد کتاب و ۱۴ سی دی آموزشی و بیش از ۳۵ مقاله علمی درمجلات علمی و پژوهشی منتشرشده است.

تئوری انتخاب

بخش اول: نظریه

فصل اول: نیاز ما به یک روانشناسی جدید

  • تئوری انتخاب می گگوید که بنابردلایلی عملی تمام کار هایی که انجام می دهیم را خودمان انتخاب می کنیم.
  • از طریق تئوری انتخاب می توانید بیاموزید که افراد چگونه عمل می کنند(روانشناسی کنترل درونی)

فصل دوم : نیازهای بنیادین و احساسات

  • ۴نیاز روان شناختی: عشق و احساس تعلق، قدرت پیشرفت، آزادی، تفریح

فصل سوم: دنیای مطلوب شما

  • دنیای مطلوب ما شامل ۱-افرادی است که دوست داریم با آن ها باشیم.۲- افرادی که دوست داریم آن ها را داشته باشیم.۳- ایده ها ونظام باورهایمان
  • دانش آموزان کم سن تر ،بیشتر معلمان خود را دردنیای مطلوب خود قرار می دهند.
  • والدین خوبی که از ابتدا برای بچه ها روشن می کنند که چه کارهایی را آنها و دیگران برای بچه ها انجام می دهند  وچه کارهایی را خود بچه ها باید برای خودشان انجام دهند درساختن دنیای مطلوب به کودکان کمک موثری می کند.
  • به اعمال و آن چه نوجوانان انجام می دهند خوب دقت کنید ولی به ان جه می گویند توجه خاصی نکنید.
  • با تهدید و تنبیه موقعیت خود را دردنیای مطلوب فرزندان به خطر می اندازید.

فصل چهارم: رفتارکلی

  • واقعیت درمانی : استواری بر تئوری انتخاب و تمرکز بر اصلاح و بهبود روابط کنونی و موفقیت آن به رابطه مشاور و مراجع بستگی دارد.
  • تئوری انتخاب به جای استفاده ا ز صفات و اسامی از افعال استفاده می کندمثلا به جای کلمه افسردگی از افسرده کردن
  • وقتی می خواهیم رفتارهای دردناک مثل افسردگی را متوقف کنیم سه گزینه داریم:۱- تغییر خواسته ها ۲- تغییر اعمالی که انجام می دهیم. ۳-تغییر هردو
  • رفتارکلی: روش اداره کردن خود ۴ مولفه دارد:۱- فعالیت۲-فکرکردن۳-احساس۴-کارکرد بدن
  • دنیای تئوری انتخاب دنیای جدی و مسئولانه است و شما نمی توانید با دستورزبان و به کار بردن واژگان اززیر بار مسئولیت هایتان شانه خالی کنید.
  • استفاده رایج از اسامی و صفات برای بیماری های روانی، بسیاری از مردم را از فکر کردن درباره این که کاردیگری انجام دهند باز داشته است.
  • در تئوری انتخاب به جای سوال حالت چطوره؟ می پرسیم امروز می خوای چی کا ر کنی؟
  • افسردگی کردن یکی از قوی ترین روش هایی است که انسان برای مهار ابراز خشم و عصبانیت  خود پیدا کرده است.
  • برای درمان افسردگی باید آن چه به آن عمل می کردند را تغییر دهید(تغییر رفتار)
  • ۳دلیل که افراد ،افسردگی کردن ر اانتخاب می کنند:۱-مهار خشم۲-کمکم کن ۳-اجتناب

فصل پنجم : همخوانی در شخصیت و قدرت نیاز ها

  • آن چه شخصیت های ما را از یکدیگر متفاوت می سازد تفاوت در شدت نیازهای اساسی یا ژنتیک ماست(در بدو تولد تعیین میشود)
  • شخصیت ضد اجتماعی: به تنها چیزی که فکر میکند قدرت و آزادی خودش است.نیاز به بقا در او پایین تر از حد متوسط است. نیاز به عشق و احساس تعلق تقریبا صفر است.
  • شخصیت بیکاره : نیاز شدید به قدرت و عدم میل به تلاش دارد.
  • شخصیت بیکاره بزرگ حرف می زند ولی عملکردش ناچیز است.نیاز شدیدی به تفریح به معنای کودکانه دارد. با واقعیت جهان تماس کمی دارد. در،گذشته است.

فصل هفتم: خلاقیت

  • بیماران غالبا دچار این خطای منطقی می شوند که روی نشانه ها ی بیماری تمرکز میکنند و تصور می کنند که هیچ کاری از دست آن ها بر نمی آید
  • ولی پیشنهاد میکنم که بیماران زمانی را صرف روابطی کنندکه ممکن است ازکنترل موثر آن ها خارج شده باشد.
  • دربیماری های روانی اگر به دنبال یاقتن یک رابطه ناخشنود درزندگی فرد اگردید در راه درست قدم گذاشته اید.
  • افراد روان پریش فاقد شورزندگی هستند.آن ها خواهان روابط خوب هستند اما برای حفظ رابطه قادر به ابراز محبت نیستند.
  • بهترین راه کمک به روان پریش  هافراهم کردن یک محیط زندگی خوب و آشنا ساختن با توقعات زندگی واقعی در فرآیند مشاوره توسط مشاور است.
  • کمک به مردم برای آن که بتوانند مشکلا ت روان شناختی خود را یک انتخاب ببینند یک آگاهی آزادی بخش است.

بخش دوم: کاربست تئوری در عمل

فصل نهم: خانواده شما و اعتماد

  • بهترین فرصت ما برای برقرار ی رابطه خوب در تمام ز ندگیمان خانواده است.ا
  • گر می توانستیم بر میل به کنترل یکدیگر غلبه کنیم کانون خانواده ها بسیار مستحکم تر می شد.
  • فرزندان بزرگ می شوندو روابط ضعیف اغلب بهبود می یابند اما اگر شکاف شدید باشد رابطه ها شاید بهتر شود اما هرگز آن گونه نمی شود که می خواهید.
  • اصول اولیه ی فرزند پروری بر اساس تئوری انتخاب : عشق و محبت بسیار وعدم تنبیه
  • برای فرزندان خود روشن کنید که درهمه حال و صرف نظر از رفتارشان آن ها را دوست دارید.
  • درمورد کودکان توصیه بهتر از دستور دادن است.
  • اجازه دهید از همان سنین پایین کمی به زحمت بیفتند.
  • اساس و بنیان رابطه مبتنی برتئوری انتخاب، اعتماد است.
  • از سه سالگی به فرزندان بیاموزید که مسئولیت انتخاب های خود را برعهده بگیرند.
  • وقتی لازم است که محکم و قاطع بر خورد کنید این کار را بکنید ولی بدون تهدید و تنبیه و تا جای ممکن منعطف باشید.

   فصل دهم: آموزش تحمیلی ، آموزش و پرورش ومدارس کیفی

  • آموزش و پرورش به معنی فراگیری دانش نیست. به کارگیری دانش است.
  • هر برنامه ایکه به جای تغییر سیستم بر تغییر دانش آموز استوارباشد مبتنی بر تئوری انتخاب نیست.
  • یکی از روش های ایجاد دبیرستان های کیفی، شروع از دبستان های کیفی است.
  • در مدارس کیفی هیچ چیز رایگانی وجود ندارد. در این برنامه مدرسه آیینه تمام نمای زندگی است.
  • در مدرسه کیفی رقابت تحمیلی وجودندارد ولی تشویق و ترغیب برای پیشرفت های شخصی فراوان است.
  • در مدارس کیفی هر دانش آموز با خودش رقابت می کند. از این رو دانش آموزان هیچگاه بازنده نمی شوند.
  • عامل پیشرفت مدارس کیفی این است که دانش آموزان به خوبی از جایگاه خود با خبرند.
  • آ ن ها کنترل سرنوشت خود را در دست دارند.
  • معیارهای ایجاد مدرسه کیفی:
  1. تمام مشکلات انضباطی طی ۲سال برطرف می شود.
  2. در مقطعی که مدرسه به مدرسه کیفی تبدیل می شود نمرات پیشرفت تحصیلی باید بهتر شود.
  3. شایستگی و توانایی کلی دنبال می شود.
  4. تمام دانش آموزان در هرسال چند کار کیفی انجام می دهند.
  5. به تمام کارکنان مدرسه و دانش آموزان تئوری انتخاب آموزش داده می شود.
  6. در پایان سال اول کاملا آشکار می شودکه این یک مدرسه شاداب و مسرت بخش است.

فصل یازدهم: تئوری انتخاب در محل کار

  • مدیران رده پایین بیشتر از مدیران رده بالا به روش های ریاست مآبی متوسل می شوند.
  • تجربه نشان میدهد تصاویر مربوط به ثروت در دنیای مطلوب افراد قدرتمند هیچ گاه به طور موفقیت آمیزی ناکا م نمانده است.
  • علت موفقیت مدیریت راهبرانه این است که بر ایجاد همکاری تکیه می کند.
  • ۴ مولفه از مدیریت راهبرانه
  1. مدیران راهبر تمام کارکنان را به طور صادقانه و دائمی درگیر بحث کیفیت و هزینه های شرکت می کنند.
  2. مدیر راهبربه طور عملی به کارکنان نشان می دهد که انتظار دارد کارکنان چگونه کار کنند.
  3. مدیران برایشان توضیح می دهند که همواره کیفیت مهم تر از هزینه است.
  4. مدیر راهبر از هر فرصتی برای آموختن این نکته که عنصر اصلی کیفیت ، پیشرفت و بهبودی مداوم است استفاده می کند.

بخش سوم: کاربست

فصل دواز دهم : اجتماع مطلوب و شایسته

  • ده اصل بنیادین تئوری انتخاب
  1. تنها فردی که می توانیم رفتارش را کنترل کنیم خودمان است.
  • برای آن که کنترل زندگی خود ر ا در اختیار بگیریم به طور دائم باید تصمیم بگیریم که آزادی تا چه اندازه برای ما اهمیت دارد.
  1. تمام آن چه می توانیم از دیگران دریافت کنیم و به دیگران بدهیم اطلاعات است.
  2. تمام مشکلات روان شناختی طولانی مدت مشکلات رابطه ای هستند.
  3. همیشه آن رابطه ی مشکل دار، بخشی از زندگی کنونی ماست. حلقه حل مساله ابزار مناسبی است.
  4. وقایع دردناک گذشته هرچند ککه بر امروز ما تاثیر داشته اند اما مرور آن بر آنچه انجام می دهیم کمکی نمی کند.
  5. ما توسط ۵ نیاز ژنتیکی سوق داده می شویم. ۱-نیاز به بقا ۲- نیاز به عشق و احساس تعلق  ۳- نیاز به قدرت  ۴- نیاز به آزادی  ۵- نیاز به تفریح
  6. ما می توانیم این نیاز ها را فقط از طریق تصاویری که دردنیای مطلوب خود داریم ارضا کنیم.
  7. تمام آن چه از تولد تا مرگ از ما سرمی زند رفتار است. تمام رفتارهای ما یک رفتار کلی است که از ۴ مولفه به هم پیوسته عمل،فکر،احساس و فیزیولوژی تشکیل شده است.
  8. تمام رفتارهای کلی معمولا با فعل ، آن هم به صورت مصدر یا اسم مصدر بیان و با مولفه ای که درهنگام بروز رفتار بیشتر قابل تشخیص است نام گذاری می شوند.
  9. مثلا به جای این که بگوییم من افسرد ه ام باید بگوییم من افسردگی کردن را انتخاب کرده ام(نشان میدهد  افسردگی یک انتخاب است نه چیزی که  دیگران باعث شده اند.)
  10. تمام رفتار های کلی انتخابی هستند اما ما فقط بر مولفه های فکر وعمل به طور مستقیم و بر احساس و و فیزیولوژی به طور غیر مستقیم کنترل داریم.
  11. یعنی با انتخاب شیوه عمل و فکرمان و توسط آن ها احساسات و فیزیولوژی خود را می توانیم کنترل کنیم.

درباره نویسنده

من علی مشایخ مدرس فن بیان و مهارت های ارتباطی قصد دارم در این وبسایت مطالب کاربردی در این حوزه را با شما به اشتراک بگذارم.

مطالب مرتبط

13 نظر

  1. اسماعيل رسوليان

    این کتاب بسیار مفید و پرکاربرد هست
    از شما به خاطر خلاصه برداری مفیدتون ممنونم
    شما به نکات اصلی کتاب در این مقاله و خلاصه برداری اشاره کردید که حتی کسی که این کتابو مطالعه نکرده میتونه از اون استفاده کنه

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *